Chuyên đề tập trung vào mục tiêu trọng tâm: “Rèn kĩ năng đọc hiểu văn bản truyện”. Đây là mảng kiến thức then chốt, chiếm tỉ trọng điểm số quan trọng trong cấu trúc đề thi tuyển sinh vào lớp 10 Ngữ văn của thành phố Hà Nội hiện nay.
Thông qua bài học, học sinh được hệ thống hóa toàn bộ kiến thức về đặc điểm hình thức của truyện như cốt truyện, tình huống, nhân vật, ngôi kể, đồng thời đi sâu phân tích các giá trị nội dung về tư tưởng và thông điệp mà tác giả gửi gắm.
Cụ thể, cô giáo đã hướng dẫn học sinh phân loại các dạng câu hỏi đọc hiểu theo 3 “trạm” mức độ:
- Trạm Nhận biết: Xác định phương thức biểu đạt, ngôi kể, nhân vật, chi tiết.
- Trạm Thông hiểu: Phân tích tác dụng của lời nói, hành động; xác định chủ đề tác phẩm.
- Trạm Vận dụng: Đúc rút thông điệp, bài học ý nghĩa và liên hệ thực tế đời sống.
Tiết dạy được tổ chức sinh động với các hoạt động đa dạng, chuyển từ truyền thụ kiến thức một chiều sang phát triển năng lực tự chủ và giải quyết vấn đề của học sinh.
Mở đầu tiết học, không khí lớp trở nên hào hứng với trò chơi “Ai là bậc thầy truyện ngắn”. Thông qua việc lật mở các mảnh ghép kiến thức, học sinh không chỉ được ôn lại các khái niệm cơ bản như cốt truyện, tình huống truyện mà còn bộc lộ sự nhanh nhạy, tự tin.
Đặc biệt, ở hoạt động “Nhà thám hiểm đề thi”, học sinh được chia nhóm để trực tiếp “giải mã” các đề thi minh họa trong bộ tài liệu ôn tập mới nhất. Hình thức thảo luận nhóm không chỉ giúp các em nhận diện đúng ma trận đề thi mà còn rèn luyện kĩ năng giao tiếp, hợp tác và trách nhiệm trong công việc chung.
Phần quan trọng nhất của chuyên đề chính là việc cô giáo chốt lại hệ thống kĩ năng làm bài thực chiến - được ví như những “Bí kíp vàng” để chinh phục phòng thi:
- Đọc kĩ văn bản: Xác định ngay các yếu tố then chốt (ngôi kể, nhân vật, tình huống).
- Gạch chân yêu cầu: Đảm bảo trả lời đúng và đủ các ý, không bỏ sót yêu cầu nhỏ.
- Trả lời trực diện: Trúng trọng tâm, tuyệt đối không viết chung chung hay kể lể tóm tắt truyện.
- Dẫn chứng thuyết phục: Luôn trích dẫn chi tiết từ văn bản để làm căn cứ.
Tiết dạy kết thúc với phần luyện tập cá nhân qua văn bản “Những chú chim gác mái”. Học sinh thực hiện bài làm một cách nghiêm túc, trung thực, thể hiện rõ sự tiến bộ trong cách trình bày và tư duy phân tích.
Buổi sinh hoạt chuyên đề đã mang lại những giá trị thiết thực, không chỉ giúp học sinh tháo gỡ khó khăn khi làm bài đọc hiểu mà còn là cơ hội để các giáo viên trong tổ Xã hội cùng trao đổi, thống nhất phương pháp ôn luyện tối ưu. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để các sĩ tử lớp 9 trường THCS Ngọc Thụy tự tin bước vào kì thi vào lớp 10 sắp tới với kiến thức và kỹ năng vững vàng nhất.